काठमाडौं । कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले कृषि अनुदानमा मात्र ६३ अर्ब १३ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ । कृषि मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार ६ वर्षमा मन्त्रालयले कृषि अनुदानमा ६३ अर्ब १३ करोड रुपैयाँ खर्च हो ।

मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७२-७३ मा १० अर्ब ४ करोड कृषि अनुदान खर्च गरेको थियो । यसैगरी आर्थिक वर्ष २०७३-७४ मा १० अर्ब ७८ करोड वितरण भएको थियो । आर्थिक २०७४-७५ मा भने ८ अर्ब ७६ करोड र आर्थिक वर्ष २०७५-७६ मा १२ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ कृषि अनुदान वितरण गरेको तथ्यांक रहेको छ । आर्थिक वर्ष २०७६-७७ मा १० अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ अनुदान वितरण गरेको मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ ।

कृषि मन्त्रालयले उन्नत बीउ बिजन, उत्पादन एवं खरिद, मत्स्य विकास, बाली संरक्षण तथा विकास, कृषि यान्त्रीकरण तथा खाद्य सुरक्षा, बाली तथा पशु बिमा, तरकारी खेती, कृषि औजारलगायतमा किसानलाई अनुदान वितरण दिएको छ ।

मन्त्रालयले किसानलाई प्रोत्साहनका लागि ५० प्रतिशतदेखि १०० प्रतिशतसम्म अनुदान दिन्छ । सरकारले कृषि क्षेत्रमा जसरी कृषकलाई प्रोत्साहनका लागि अनुदान वितरण गरिरहेको छ सोअनुसार उपलब्धि लिन नसकेको कृषि मन्त्रालका अधिकारी बताउँछन् । कृषि अनुदानको सदुपयोगभन्दा धेरै दुरुपयोग हुने हुँदा कृषि क्षेत्रमा वितरण गर्दै अनुदानको उपलब्धि कमै देखिएको कृषि विज्ञ बताउँछन् ।

कृषि क्षेत्रमा वितरण हुँदै आएको अनुदान सदुपयोग भन्दा दुरुपयोग बढी भएको कृषि मन्त्रालयकै प्रवक्ता डा. हरिबहादुर केसी स्विकार्छन् । उनले वास्तविक किसानले भन्दा पहुँच भएका व्यक्तिले कृषि अनुदान लिएर जाने हुँदा कृषि अनुदानको दुरुपयोग हुने गरेको बताए । कृषि अनुदान कार्यविधिमा अनुदानका लागि कृषकले योजनासहितका कागजपत्र पेस गर्नुपर्छ । प्रवक्ता केसीले भने, ‘वास्तविक कृषकले योजनासहितको कागजपत्र बुझाउन नसक्ने हुँदा पहुँच भएका व्यक्तिले टाठाबाठा कृषकले अनुदान लिन्छन् ।

वास्तविक कृषकले योजनासहितको कागजपत्र बुझाउन सक्दैनन् । सम्बन्धित निकायले वितरण गरेको अनुदानको अनुगमन गर्न नसक्दा कृषि अनुदान दुरुपयोग भएको प्रवक्ता केसीले बताए । विगतका वर्षमा वितरण गर्दै आएको कृषि अनुदान वितरण प्रणालीले गलत व्यक्तिको हातमा गएको हुँदा यसलाई प्रभाकारी बनाउन मन्त्रालयले अनुदान वितरण प्रणाली नै परिवर्तन गर्न थालेको प्रवक्ता केसीले बताए ।

नेपाल कृषक समूह महासंघका पूर्वअध्यक्ष उद्धव अधिकारीले कृषि अनुदान वास्तविक किसानको हातमा भन्दा पहुँच भएका व्यक्तिका लिने हुँदा कृषि अनुदान सदुपयोग भन्दा दुरुपयोग बढी भएको बताए । सरकारले कृषि क्षेत्रमा गरेको लगानीको चरम दुरुपयोग भएको उनको भनाइ छ । कृषि अनुदानमा सरोकारवाला कर्मचारीदेखि पहुँच भएका व्यक्ति नै कृषि अनुदानको दुरुपयोग गर्ने गरेको उनले बताए । वास्तविक किसानको ठाउँमा कृषि अनुदान नपुग्ने उनको भनाइ छ ।

कृषि मन्त्रालयले वितरण गर्दै आएको कृषि अनुदान ९० प्रतिशत गैरकिसानले पाउने लिइन्छ भने १० प्रतिशत मात्र वास्तविक किसानले पाइन्छ । अधिकारीले भने, ‘कृषिमा आएको अनुदान पहुँच भएका व्यक्तिले कर्मचारीको मिलोमतोमा दुरुपयोग गर्छन् । सरकारले अनुदान वितरण गर्छ त्यसको प्रभावकारी अनुगमन हुँदैन । त्यसकारण पनि कृषि अनुदान प्रभावकारी हँुदैन । अनुदानको दुरुपयोग धेरै नै हुन्छ । अधिकारीलले भने, ‘कृषि क्षेत्रको अनुदानलाई प्रभावकारी बनाउन प्रभावकारी अनुमगन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

कृषि क्षेत्रमा वितरण हुने अनुदानले सोचेजस्तो उपलब्धि नभए पनि केही सुधार आएको मन्त्रालयका पूर्वसचिव उत्तमकुमार भट्टराईले बताए । उनले कृषि क्षेत्रको अनुदान दुरुपयोग नहुने होइन तर केही सुधार पनि भएको उनको भनाइ छ ।

अनुदानलाई सदुपयोग हुनका अनुदानलाई ऋणका रूपमा दिनुपर्ने बताउँछन् । सहुलियत ऋणमा कृषिलाई अनुदान दिइँदा कृषकले अनुदानको दुरुपयोग नगर्ने बताए । किसानलाई दिइने रासायनिक मल र बीउबाहेक अन्य अरूमा दिइने कृषि अनुदानलाई हटाएर सहुलियत ऋण उपलब्ध गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

सिंहदरबार डेली ( ताजा भिडियो )
https://www.youtube.com/embed/1wqyPBhYWqk
खोकनामा प्रहरी र स्थानीयवासीबीच झडप
https://www.youtube.com/embed/YfBQ4dF2lpI
भारतमा विश्व हिंदू सेनाद्वारा नेपाली नागरिकको जबर्जस्ती मुण्डन, पीएम ओली मुर्दाबादको नारा
https://www.youtube.com/embed/aDXlJ_XRDBs
जम्बु बजारमा गए राती भीषण बाढि पहिरोले ठूलो जनधनको क्षति
https://www.youtube.com/embed/uL_FILY9yvo
भारतले विवादित अयोध्या खडा गरे : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली
https://www.youtube.com/embed/Jd1552KkAqA
भारतीय च्यानलहरु बन्द भएपछि मधेशमा आक्रोस बढदै, जनकपुरधाममा प्रदर्शन
अरु भिडियो...

खोकनामा प्रहरी र स्थानीयवासीबीच झडप

भारतमा विश्व हिंदू सेनाद्वारा नेपाली नागरिकको जबर्जस्ती मुण्डन, पीएम ओली मुर्दाबादको नारा

जम्बु बजारमा गए राती भीषण बाढि पहिरोले ठूलो जनधनको क्षति

भारतले विवादित अयोध्या खडा गरे : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली

भारतीय च्यानलहरु बन्द भएपछि मधेशमा आक्रोस बढदै, जनकपुरधाममा प्रदर्शन